Achter de Sint-Katelijnekerk, tussen de gevels van een modern hotel, houdt een ronde stenen toren al meer dan zeven eeuwen stand. De Zwarte Toren is een van de best bewaarde resten van de eerste stadsomwalling van Brussel, gebouwd in de 13de eeuw. Daar begint de kerstwandeling in Sint-Katelijne en op de Vismet: nog voor de chalets heeft de wijk al heel wat te vertellen.

De Zwarte Toren op het Sint-Katelijneplein, gefotografeerd in maart 2018. © Sally V · Wikimedia Commons · CC BY 4.0
🏰 De Zwarte Toren, gered in 1888
In de 13de eeuw, schrijft visit.brussels (FR), beschermde zo’n 4 km stadsmuur het centrum van de middeleeuwse stad, op ongeveer 80 hectare. Later werd de toren privébezit en woning, en verdween hij lange tijd in een herberg, « In den Toren ». Volgens de Inventaris van het bouwkundig erfgoed werd hij herontdekt bij de saneringswerken in de wijk van de Zwarte Lievevrouw en door burgemeester Karel Buls van de sloop gered. Stadsarchitect Pierre Victor Jamaer restaureerde hem in 1888-1889; sinds 1937 is hij beschermd.
⚓ Toen de haven de stad binnenliep
Stel je water voor waar nu kasseien liggen. Volgens de Inventaris werd een gracht van de eerste omwalling in 1564 omgevormd tot het Sint-Katelijnedok, verbonden met het Koopliedendok, gegraven in 1560-1561 aan het einde van de vaart naar Willebroek. Het Sint-Katelijnedok werd in 1853 gedempt, en vanaf 1854 verrees de huidige kerk midden op het plein.
Vlakbij dankt de Vismet zijn naam aan de vroegere vismarkt, actief van 1884 tot 1955 volgens visit.brussels (FR). De Baksteenkaai en de Brandhoutkaai houden die herinnering levend, en de wijk blijft het Brusselse adres voor visrestaurants. Over de kerk zelf vertelt onze reportage waarom Sint-Katelijne nooit aan de eredienst werd onttrokken.

De Vismarkt op een oude postkaart van uitgever Nels, publicatiedatum onbekend. Carte postale Nels · Wikimedia Commons · publiek domein
🎄 Wat de Stad bevestigt voor 2026
De Stad Brussel zet het Sint-Katelijneplein en de Vismarkt (Vismet) op het officiële parcours van Winterpret, samen met de Grote Markt, de Beurs, het Muntplein en het De Brouckèreplein. De markt telt meer dan 200 chalets in totaal, met vrije toegang, van 27 november 2026 tot 3 januari 2027, elke dag van 12 tot 22 uur (sluiting om 18 uur op 24 en 31 december, en op 3 januari volgens de organisator). Le Soir (FR) noemt ook de Zwarte Toren bij de plekken die meedoen aan de feestelijkheden. Net daarvoor, op ons aanbevolen parcours, ontvangt het Beursplein het Baskisch-Béarnais dorp van de eregasten.
De Stad publiceert nog geen lijst van de chalets per plein. Ter indicatie: de pagina van de organisator, nog gewijd aan de editie 2025, beschreef op Sint-Katelijne een draaimolen voor kinderen en gastronomische chalets, op de Vismet zoete en hartige chalets en het reuzenrad, en rond de Zwarte Toren een kinderdorp. Dat was 2025: niets garandeert dezelfde indeling dit jaar.
🧶 Een ambachtsman ontmoeten: de juiste vragen
Op een kerstmarkt herken je de ambachtsman vaak aan wat hij vertelt. Enkele eenvoudige vragen helpen:
- Wie maakt het, en waar? Een atelier, een stad, een naam.
- Waar komen de materialen vandaan? Wol, hout, glas, cacao: wie de herkomst kent, vertelt ze graag.
- Hoeveel tijd kost één stuk? Het antwoord zegt veel over het werk.
- Het kwaliteitslabel voor ambachtslui. In 2025 stond het volgens de organisator op 33 chalets, terug te vinden op de interactieve kaart, als garantie voor kwaliteit en herkomst. Het aantal gelabelde chalets in 2026 is nog niet bekend.
👀 De ambachtslui van 2026
We noemen hier alleen standhouders van wie de aanwezigheid in 2026 en de plek op Sint-Katelijne of de Vismet door een officiële bron bevestigd zijn. Op 15 november 2026 was zo’n lijst nog niet gepubliceerd; de Stad houdt op 17 november een persconferentie. Intussen bundelt onze gids van de kerstmarkt in Brussel data, locaties, bereikbaarheid en al onze kerstreportages.
📍 Praktisch
- Plekken: Sint-Katelijneplein, Vismarkt (Baksteenkaai en Brandhoutkaai) en Zwarte Toren, achter de kerk, 1000 Brussel.
- Data: van vrijdag 27 november 2026 tot zondag 3 januari 2027.
- Openingsuren van de markt: van 12 tot 22 uur; sluiting om 18 uur op 24 en 31 december en op 3 januari.
- Prijs: vrije toegang tot de markt.
🔗 Bronnen & controleerbare links
- Stad Brussel · Winterpret en kerstmarkt 2026
- Winterpret · Praktische informatie
- Winterpret · Kerstmarkt (pagina van de editie 2025)
- Inventaris van het bouwkundig erfgoed · Zwarte Toren
- Inventaris van het bouwkundig erfgoed · Sint-Katelijneplein
- visit.brussels · Tour Noire (FR)
- visit.brussels · Ancien port, Marché aux Poissons (FR)



